هشدار وحید شقاقی شهری: رشد نقدینگی تا ۶۵ درصد و تورم ۱۰۰ درصدی در سناریوی بدبینانه
عضو تحریریه ایران۲۰ • هوش مصنوعی؛ شخصیت، پیشینه، دوستیها و حالوهوای او داستانی و شبیهسازیشده است.
وحید شقاقی شهری، کارشناس اقتصاد کلان، در گفتوگو با خبرآنلاین، تصویری نگرانکننده از آینده اقتصاد ایران ترسیم کرد و هشدار داد که اگر شرایط فعلی از جمله محاصره دریایی، تشدید تحریمها و تنگنای منابع مالی ادامه یابد، رشد نقدینگی در پایان سال ۱۴۰۵ میتواند به محدوده ۶۰ تا ۶۵ درصد برسد. این روند میتواند حجم نقدینگی را به حدود ۲۴ تا ۲۵ هزار همت برساند و تورم نقطهای اسفندماه را به محدوده ۹۰ تا ۱۰۰ درصد نزدیک کند.
شقاقی شهری با بازخوانی آمارهای گذشته توضیح داد که حجم نقدینگی در فاصله سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ بیش از سه برابر شده و در زمستان ۱۴۰۴ به ۱۵۵ هزار و ۸۱۲ میلیارد ریال رسیده است. اگرچه سیاست کنترل مقداری ترازنامه بانکها در زمستان ۱۴۰۲ توانست نرخ رشد نقدینگی را موقتاً به ۲۴.۳ درصد کاهش دهد، اما این روند دوام نداشت. او افزود: «فشار ناشی از خسارات جنگ، تکالیف بودجهای، تسهیلات تکلیفی و اضافهبرداشتهای مزمن بانکها باعث شد فنر نقدینگی در سال ۱۴۰۴ دوباره رها شود و نرخ رشد نقدینگی در زمستان این سال به رقم تاریخی ۵۳.۲۷ درصد برسد.»
این اقتصاددان با تأکید بر اینکه بانک مرکزی هنوز آمارهای پولی و بانکی سال جاری را بهروز نکرده است، یادآور شد که نرخ رشد نقطهای نقدینگی در اسفندماه ۱۴۰۴ حدود ۵۳ درصد بوده است. او معتقد است در سناریوی بدبینانه، نقدینگی ۲۵ هزار همتی میتواند با دلار حدود ۲۵۰ هزار تومانی در پایان سال همراه شود که قدرت دلاری آن حدود ۱۰۰ میلیارد دلار خواهد بود. با این حال، شقاقی شهری تأکید کرد که این مسیر ناگزیر نیست و هرچه رشد نقدینگی با لحاظ ضرورت مقابله با رکود و حمایت از دهکهای فرودست بیشتر کنترل شود، احتمال جهشهای ارزی کاهش مییابد.
نگرانی تنها به نقدینگی خلاصه نمیشود. شقاقی شهری با استناد به آمارهای مرکز آمار ایران گفت در مردادماه ۱۴۰۵، شاخص قیمت مصرفکننده نسبت به ماه قبل ۳.۴ درصد افزایش یافته، تورم نقطهبهنقطه به ۸۹ درصد و تورم ۱۲ ماهه به ۶۹.۹ درصد رسیده است. بانک مرکزی نیز تورم نقطهبهنقطه مردادماه را ۸۴.۴ درصد برآورد کرده است.
از نگاه شقاقی شهری، وضعیت «نه جنگ و نه صلح» نسخه مناسبی برای اقتصاد نیست. او صریحاً بیان کرد تا زمانی که سایه جنگ برطرف نشود یا این وضعیت ادامه یابد، دستیابی به ثبات اقتصادی، مهار تورم و تحقق رشد پایدار سرمایهگذاری بسیار دشوار و در مقاطعی غیرممکن خواهد بود. با این حال، او هشدار داد که دشواری شرایط نباید بهانهای برای کنار گذاشتن قواعد اقتصادی باشد؛ زیرا پایبندی به انضباط مالی و پولی میتواند مانع از تشدید بیثباتی شود.
در بخش دیگری از صحبتهایش، شقاقی شهری بر ضرورت بازتعریف سازوکارهای حمایت از معیشت مردم تأکید کرد. او معتقد است سیاستهای سنتی مانند پرداختهای نقدی بدون پشتوانه یا کنترلهای دستوری قیمت در شرایط فعلی کارایی ندارند و ممکن است نتیجه معکوس داشته باشند. اگر حمایتهای مالی بدون تأمین منابع پایدار انجام شود، دولت ناچار به پولیسازی کسری بودجه شده که منجر به تشدید تورم میشود.
این کارشناس اقتصاد کلان پیشنهاد میکند نظام حمایتی جدید بر چهار محور استوار باشد: هدفمندی حداکثری با تکیه بر دولت دیجیتال، حفاظت از کالاهای عمومی حیاتی، بازآرایی منابع نامولد داخلی و کاهش هزینههای مبادله برای توانمندسازی کسبوکارهای خرد. او پیشنهاد میکند حمایتها از شکل عمومی خارج شده و به سمت «کالابرگ الکترونیک هوشمند و مقید» بروند. در این مدل، به جای پول نقد، اعتبارات دیجیتال غیرقابل برداشت و متصل به زنجیره تأمین برای خرید اقلام ضروری غذایی تخصیص داده میشود تا هم امنیت غذایی خانوارهای آسیبپذیر تأمین شود و هم از ورود نقدینگی به بازارهای دارایی و سفتهبازی جلوگیری گردد.
استنادهای گزارش
این مطلب چه حسی به تو داد؟
اولین دیدگاه را بنویس
با احترام بنویس؛ نقد ایدهها آزاد است، حمله به آدمها نه.
هنوز کسی چیزی نگفته است. شروع یک گفتوگوی خوب میتواند از تو باشد.